{"id":715,"date":"1998-01-01T00:00:00","date_gmt":"1997-12-31T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/test.janvandijk.net\/?p=715"},"modified":"2026-10-16T16:17:21","modified_gmt":"2026-10-16T14:17:21","slug":"guido-gezelle-en-jan-van-dijk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.janvandijk.net\/?p=715&lang=nl","title":{"rendered":"Guido Gezelle en Jan van Dijk"},"content":{"rendered":"\n

Jan van Dijk heeft zoals hij zelf zegt \u2018veel noten te danken aan, gewijd aan Guido Gezelle\u2019.. Deze \u2018causerie\u2019 door Jan zelf werpt o.a. een licht op hoe en wanneer Jan kennismaakte met Vlaamse literaire kringen, wat hem als hervormde Nederlander aantrok in de katholieke Vlaming Guido Gezelle, hoezeer het gedachtegoed van de Vrijmetselarij hierin een rol speelde en, zoals Jan dat zelf schrijft, hoezeer de inhoud van Guido Gezelle\u2019s werken aan zijn eigen volwassenwording heeft bijgedragen<\/em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Een componist en Gezelle<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Causerie door Jan van Dijk, 1998.<\/p>\n\n\n\n

Guido Gezelle.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Guido Gezelle werd in 1830 geboren te Brugge. Van zijn moeder, een boerendochter uit Wijnghem, erfde hij zijn godsvrucht, van zijn vader, een bloem- en boomkweker, zijn liefde voor de natuur. Hij studeerde in het Klein-Seminarie te Roesselare en in \u2019t Groot-Seminarie van zijn geboorteplaats, ontving in 1854 zijn wijding als priester, was daarna leraar aan verschillende inrichtingen in West-Vlaanderen en werd in 1872 onder-pastoor van de Onze-Lieve-Vrouwe-Kerk te Kortrijk, in 1898 Directeur van het Engels klooster in Brugge, waar hij in 1899 stierf.<\/p>\n\n\n\n

Taal.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zijn taal draagt de blijken van een ernstig volhardend streven om Middeleeuwse vormen, waaraan het West-Vlaams nog zo rijk is, te doen herleven in zijn po\u00ebzie.<\/p>\n\n\n\n

Onderwijs.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dit was wat \u00eck had geleerd omtrent Guido Gezelle, door de pen van L. Leopold in diens \u201cNederlandse schrijvers en schrijfsters\u201d, tiende druk, Wolters 1926. Daar kwam bij, wat Albert Verwey over Guido Gezelle meedeelde in diens \u201cInleiding tot de nieuwe Nederlandse dichtkunst\u201d (1880-1900), uitgave Wereldbibliotheek 1926.<\/p>\n\n\n\n

Etalage.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00f3ch intrigeerde mij deze Guido Gezelle, waarvan ik steeds meer verzen om mij heen verzamelde. Teksten, die zeiden wat \u00eck gezegd wilde hebben. De \u00e9talage, waarvan ik verslag wilde uitbrengen werd nog overtroffen in veelheid van onderwerpen door wat die Gezelle aansneed en wist te formuleren, z\u00f3danig, dat de schoonheids-ervaring er het gevolg van was.<\/p>\n\n\n\n

En \u00eck?<\/h3>\n\n\n\n

Muziekstudie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ik componeerde muziek, ik studeerde muziek. Daarbij was ik van mening, dat \u2013 evenals Willem Kloos, die ooit schreef: \u201caanvankelijk had ik musicus, d.w.z. componist willen worden\u201d \u2013  de musicus componist is. Hij werd dichter, schrijver en ik, hoewel pianist in spe, werd componist. Ik vond pianist geen einddoel, maar ik zeg erbij, dat ik vanaf m\u2019n tiende jaar niet kon nalaten \u201cmuziekstukjes te bedenken\u201d.<\/p>\n\n\n\n

U kent nu de plattegrond van mijn uitgangsstelling.<\/p>\n\n\n\n

Brugge.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Welnu, in de dertiger jaren begeleidde ik in Brugge een hobo\u00efst en kwam ik door een en ander bij ene meneer Lateur, kerkelijk beeldhouwer, wonende aan de Rolweg. Bleek in het gesprek, dat de in zijn huis geboren Guido Gezelle zijn oom was en dat zijn broer onder de naam Stijn Streuvels auteur was van boeken, waarvan ettelijke door mij waren verslonden: denk aan \u201cPrutske\u201d en aan \u201cDe teleurgang van de Waterhoek\u201d en zo. Ik bleek in een omgeving terecht gekomen, die bekend en actief was in de verdediging van het Nederlands in Belgi\u00eb. Veelal door de aanval op franskiljons die dit leken te willen voorkomen. Het waren de dagen waarop het \u201carr\u00eat du train\u201d met teer of ander zwart overgeschilderd werd met \u201ctreinstilstand\u201d. Temidden van dit taaltumult (\u2019t Is nog niet geheel voorbij!), die strijd tussen Waals en Vlaams, leefde de taalbewuste Guido Gezelle. D\u00e1t het spande bleek uit tijdschriften, toespraken, stromingen in de litteratuur, beeldende kunst en muziek. Van Conscience naar Van Ostayen en Claus, van Peter Benoit naar Meulemans, De Vreese en Goeyvaerts, het zijn hele evoluties!  De Lathemse schilders!!                                                                        <\/p>\n\n\n\n

Maar goed, deze causerie, dit babbeltje, mag niet ontaarden in een college over de geschiedenis der Belgisch-Nederlandse, c.q. Vlaamse cultuur. Dat patrimonium is er, U kunt Uw weg ermee afleggen!<\/p>\n\n\n\n

Een componist en Gezelle.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

In 1938 schreef ik een Pastorale voor fluit, piano en strijkkwartet of strijkorkest. Motto van het stuk, wat ik in Gistel ontwierp (ik zwierf in die tijd nog al eens \u2013 op de fiets \u2013 door de Vlaanders), was een Gezelle-citaat:<\/p>\n\n\n\n

\u201cNeen, \u2019t en kan geen snare talen,<\/em>
die zo zoete om horen is<\/em>
als \u2019t gerep der roggestalen,<\/em>
als \u2019t geroer van \u2019t koren is \u201c.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Tijdkrans, 1893)<\/p>\n\n\n\n

Dit stuk was het begin.<\/p>\n\n\n\n

De eerste uitvoering had plaats in het Conservatorium te Rotterdam o.l.v. Willem Pijper, die toen mijn leermeester was\u2026 Uit een soort erkentelijkheidsgevoel t.o.v. het Vlaanderen van toen, m\u2019n componeer-aanleiding, \u201cinvals-bron\u201d zegt men wel eens, droeg ik het stuk op aan Joseph Ryclandt, toen de bestuurder van het Conservatorium van Brugge, in de Jacobsstraat, in hetzelfde gebouw als n\u00fa nog!
Hij (Jos Rycklandt) deed het stuk d\u00e1\u00e1r uitvoeren en ik ontdekte \u2013 ontdekken ging toen door lezen, reizen, concerten, bibliotheken enz. \u2013 dat hij (Jos Rycklandt) hele fraaie composities had geschreven en n\u00f3g schreef (zoals de hobo\u00efst mij vertelde) op o.a. Gezelle teksten.<\/p>\n\n\n\n

Ook Berthe Seroen, toen befaamd zangeres en muziekpedagoog, gaf mij informatie over liederen op Gezelle-teksten. Componist Lodewijk Mortelmans was wel de grootste op dat gebied, naar het mij toen toescheen. Nog trouwens!!
In die tijd gingen ook de eerste opvoeringen van het Heilig-Bloed-spel met muziek van Meulemans bij teksten van pater Josef Boon. Ook dat maakte indruk.<\/p>\n\n\n\n

Standpunt.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

U hoort, ik heb het steeds over \u201ctoen\u201d. Ik citeer graag de apostel Paulus, die aan de gemeente van Corinthe schreef (hfdst. 13, verzen 11 en 12):    
\u201cToen ik een kind was, sprak ik als een kind, voelde ik als een kind, overlegde ik als een kind. Nu ik een man geworden ben, heb ik afgelegd, wat kinderlijk was. Want n\u00fa zien wij nog door een spiegel, in raadselen, doch straks van aangezicht tot aangezicht\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wie was Guido Gezelle toen voor mij? En wie, wat, NU?<\/p>\n\n\n\n

In 1939 ontstonden Vijf Kleengedichtjes voor zang en piano. Zij werden opgedragen aan Stijn Streuvels, die in Ingooigem de \u2018wereldpremi\u00e8re\u2019 realiseerde. Daarna veel uitvoeringen van deze liederen door o.a. Jo Bollekamp, Piet B\u00f6hm, Piet Struyk, Leo Biesta, Cor\u00e9 van Schayk, Akke de Vries en anderen.<\/p>\n\n\n\n

De teksten:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u2019t Begijnhofklokske luidt   <\/em>
ach,lieflijk is \u2019t om hooren,<\/em>
hoe \u2019t neersig belt en bidt:<\/em>
\u201dKom bin, Kom-bin, Kom-bin!\u201d \u201c<\/em><\/p>\n\n\n\n

(28-9-1896)<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe dood, wat is de dood  <\/em>
herdenkt, o mens, een stonde\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(1896?)<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe Leye leidt mijne ogen, <\/em>
lijze en langzaam loopend, henen,<\/em>
tot waar zij, tenden uit, en ten-  den al dat zichtbaar is,<\/em>
in het grauwe van de neveldamp<\/em>
verdoken en verdwenen,<\/em>
mij me\u00ealeed, tot in \u2019t verste van <\/em>
heur\u2019 diepe duisternis\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(12-10-1896)<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe zonne boort een gat    <\/em>
 in \u2019t morzig wolkenduister,  <\/em>
en plotseling herleeft, <\/em>
vol paradijzenluister,<\/em>
weer, om en over al, <\/em>
de schoone lentemaand!\u201d  <\/em><\/p>\n\n\n\n

(1894?)<\/p>\n\n\n\n

\u201c \u2018k Voele een traan mijne ogen te ontzwellen <\/em>
als ik denke: \u2019t is voorbij\u201d.  <\/em><\/p>\n\n\n\n

(1859?)<\/p>\n\n\n\n

Volgden nog tien Gezelle-liederen, ontstaan tussen 1939 en 1944. En, zoals van \u2019t een het ander komt, rond 1950 ontstond op verzoek van diverse zangers een orchestratie van vijf van de tot nu toe vijftien liederen. Dat werden: \u2019t Begijnhofklokske, \u2019t Is stille, Waar gaat gij, De zonne en \u2019t Is Voorbij.<\/p>\n\n\n\n

De teksten van 2 en 3:<\/p>\n\n\n\n

\u201c \u2019t Is stille, stille, allengerhand,  
en we\u00earom wordt het avond; 
het zomerlicht is henen, \u2019t is  
een ander land nu lavend; 
\u2019t is stille, stille\u2026zoetjes vaart   
dat roerde alom, te rustewaard.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

(4-9-1897)<\/p>\n\n\n\n

Het \u201cJesu, wijs en wondermachtig\u201d werd in 1952 gezet voor alt met hobo en orgel en in 1954 voor bariton met fluit en strijkorkest.<\/p>\n\n\n\n

Dan wordt het 1960, voor er weer noten bij Gezelle ontstaan. Ditmaal een heel ander genre: Schimmelpenninck voor gemengd koor met \u201chuis-muziek-orkest\u201d, in opdracht van de Vereniging voor huismuziek. Van dit stuk verschenen n\u00f3g twee versies: \u00e9\u00e9n voor de Harmonia-uitgave en een voor koor met symfonie-orkest. (voor Jo Ivens en het Hulster Gemengd Koor)<\/p>\n\n\n\n

De tekst \u2013 minder bekende Gezelle \u2013 is als volgt:<\/p>\n\n\n\n

Heer Schimmelpenninck weet van sparen:     <\/em>
jaren at hij boter, vleesch noch visch! <\/em>
Dat erger is, <\/em>
Heer Schimmelpenninck is in \u2019t geven, <\/em>
even milde of waar \u2019t een varwe koe, <\/em>
en nog niet toe. <\/em>
Nochtans heeft hij veel geld gewonnen, <\/em>
tonnen gouds: hij voerde koopvaardij, <\/em>
en kocht daarbij <\/em>
het goed te Schimmelpenninckhoven, <\/em>
boven d\u2019honderd-vijftig bunder groot\u2026 <\/em>
en, gaat hij dood,  <\/em>
wat zal heer Schimmelpenninck hebben? <\/em>
Rebben, rompe en al in \u2019t graf geleid.<\/em>
PLUS de eeuwigheid<\/em>!<\/p>\n\n\n\n

(1881-1882)<\/p>\n\n\n\n

U zult bemerkt hebben, dat, vanaf het begin, allerlei onderwerpen, gegevens, reden werden tot ontstaan van muziek, Al die dingen \u2013 ik sprak in het begin van een \u00e9talage \u2013 waren er bij Gezelle \u00e8n in schone vorm. Als tekst!<\/p>\n\n\n\n

Wie, wat, was Guido Gezelle toen en wie, wat, was hij later?<\/h3>\n\n\n\n

Commentaren.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Er is geschreven, gespeculeerd, een soort biograaf schreef \u201cMijnheer Gezelle\u201d, maar het meest perspectiefrijke essay tot begrip van Gezelle komt van de hand van Rem Reniers (1908, Diest, doctor Germaanse filologie van de VU Brussel, leraar Athen\u00e9e Royal in Ukkel en Koninklijk Muziekconservatoium in Brussel).\u00a0Deze schrijver dacht na over wat in de teksten staat en wat de \u2013 eventuele \u2013 relatie met materi\u00eble gebeurtenissen in het leven van Guido Gezelle zou kunnen zijn.<\/p>\n\n\n\n

Voor mij werd Gezelle steeds meer de vormgever van een bijna panthe\u00efstisch existeren enerzijds en een \u201cgroot\u201d katholiek anderzijds. Natuurlijk had hij als seminarist (daarna levenslang student) \u201cde filosofen\u201d bestudeerd en wist v\u00e9\u00e9l meer dan hij na zijn priesterwijding op de gelovigen mocht overbrengen.<\/p>\n\n\n\n

Spanningsveld.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dit spanningsveld: een gestroomlijnd instituut en een vitaal ontwikkelend proces, bevatten de relatie tussen theologische zekerheden en filosofische vraagtekens, dit spanningsveld leidde bij Guido Gezelle tot al die op sublieme wijze gevormde verzen, die dit fragiele evenwicht verbeeldden.\u00a0\u00a0
Dit evenwicht was voor mij de aantrekkingskracht van Guido Gezelle. Ik kende twijfels, onzekerheden, maar had niet de kennis omtrent het spel tussen willen en mogen, dat Gezelle door zijn wijsheid zo subliem vormgaf, symbool voor de verhouding filosofie-theologie i.c., die verhouding toegespitst op de periode van ca. 1500 jaar kerk en 2000 jaar christendom.<\/p>\n\n\n\n

De \u00e9talage waar ik van sprak, de veelheid van categorie\u00ebn, die inspiratiebron waren voor Gezelle en waar ik mijn noten mee kon identificeren, die \u00e9talage toonde mij geleidelijk aan de Gezelle, zoals ik hem \u2013 met Paulus\u2019 woorden \u2013 man geworden voor me ging zien, dit nieuwere inzicht onderstrepend.<\/p>\n\n\n\n

Reniers.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het essay van Reniers, waar ik het over had, heeft als titel: \u201cGuido Gezelle, katholiek vrijmetselaar\u201d. Hij behandelt summier de voornaamste vrijmetselaarsuitgangspunten, beziet de relatie tussen Gezelle\u2019s geheime actiegroep \u201cvan ons\u201d en de Katholieke Vrijmetselarij, zijn relatie met Londen, met Alberdingk Thijm, zijn Vlaamse activiteiten en zijn plaats in internationale context. Kortom: hij (Reniers) onderbouwde voor mij, waar ik als veronderstellingen t.o.v. Gezelle mee leefde.<\/p>\n\n\n\n

Inzicht.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dit nieuwere inzicht, deze nieuwe invalshoek op de \u00e9talage, waar ik al meerdere malen over sprak, maakte, dat er weer composities op Gezelle-tekst, dan wel met Gezelle-tekst als motto ontstonden.<\/p>\n\n\n\n

Stabat Mater.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het eerste \u201cgrotere\u201d werk is de in 1978 gecomponeerde cantate Stabat Mater voor mezzo-sopraan, tenor en strijkorkest. Dit werk ging in Brugge, Gent, Antwerpen (K.V.O.), Turnhout en Tilburg, tijdens een tournee van het T.B.O. (uit Tilburg) o.l.v. Louis Dispa. Solisten in dit stuk waren Dina Grossberger en Guus Smeets. Tijdens deze tournee werden ook de Vijf Gezelleliederen met kamerorkest uitgevoerd, ditmaal met Josje Rademakers als soliste.\u00a0
(De premi\u00e8re van de Vijf Gezelleliederen met kamerorkest werd gegeven door Akke de Vries en het Nederlands Radio-kamerorkest o.l.v. Maurits van den Berg.)
E\u00e9n deel uit de cantate, het eigenlijke Stabat Mater werd ingericht voor mezzo-sopraan met cello-solo. De teksten van deze cantate stammen uit Gezelle\u2019s jaren 1893 \u2013 1899, alle uit de \u201cLaatste Verzen\u201d.<\/p>\n\n\n\n

De tekst:<\/p>\n\n\n\n

Vol goedheid en vol vriendschap onversleten<\/em><\/p>\n\n\n\n

Hier zitte ik op mijn ongemak<\/em>
Heel verarbeid heel vermoeid, <\/em>
zit nabij den boord te wachten <\/em>
Hoe eer ik ware dood geweest <\/em>
hoe min \u2019t hem ha\u2019 gespeten.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mij schielijk is een vreemde ontroeringe ingevallen: <\/em>
is stervende iemand of ben veeg ik zelf <\/em>
misschien bestemd om heen te gaan?<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2018k Zie U geren blauw en blank, <\/em>
blank en blauw geweven wolken\u2026 <\/em>
Wolken die den Hemelgang<\/em><\/p>\n\n\n\n

Moeder stond zij, vol van smerte, naast het kruis <\/em>
en \u2019t brak heur herte, dat heur kind <\/em>
daar hangend was.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mijn schamel, schamel kind, hoe geren zou \u2018k het wezen <\/em>
van uwe eenvoudigheid zien staande blijven, dat.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gij zijt, en zult het altijd wezen, <\/em>
zoo God u schiep, een vrije geest<\/em>
geen lichaam, <\/em>
eene ziel, <\/em>
na dezen.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dan volgt, in 1980, Virago voor mannenkoor a capella. Ook van dit gedicht wil ik U de tekst niet onthouden, \u2019t is wat minder bekend.<\/p>\n\n\n\n

Virago.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dat handhaaft de vorke, <\/em>
dat handhaaft de koe: <\/em>
dat werkt als de beste  <\/em>
van \u2019t boerengedoe; <\/em>
dat bidt in de kerke; <\/em>
dat wiedt op het land, <\/em>
dat mint en dat moedert\u2026!  <\/em>
Van herte en van hand, <\/em>
en is er geen vrouwvolk, <\/em>
rechtzinnig gezeid, <\/em>
als, hier in ons Vlanderen, <\/em>
de dorpsvaste meid<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Daarna duurt het tot 1995, d\u00e1n ontstaat een serie van 12 liederen op teksten van Guido Gezelle. In 1996 ontstaat \u201cTe Brugge\u201d, een instrumentaal stuk voor fluit, altsaxofoon en piano met motto\u2019s van Gezelle. <\/p>\n\n\n\n

De citaten:<\/p>\n\n\n\n

Te Brugge in de oude vaderstad <\/em>
die eens vol rijke koopmans zat,<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2026 het worden van de zonnedag.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Avondstond, mij wille komme:  <\/em>
daar en ruit geen vogel meer.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Het laatst ontstane muziekwerk: \u201cZeven teksten van Gezelle, getoonzet om door mannenkoor gezongen te kunnen worden\u201d. Opus 940, 1997.<\/p>\n\n\n\n

U ziet, ik heb veel noten te danken aan, gewijd aan Guido Gezelle. De perioden waarin:           <\/p>\n\n\n\n

1939 \u2013 1950    —-       Pastorale en liederen.                                                                                                     1960                —-       Schimmelpenninck. 
1978 \u2013 1980    —-       Stabat Mater en Virago. 
1995 \u2013 1997    —-       Te Brugge, liederen, koren.<\/p>\n\n\n\n

De diversiteit van onderwerpen (zou te rubriceren zijn, maar daar zie ik nu van af!) en de muzikale benadering zijn in de verschillende perioden niet hetzelfde (maar van technisch-muzikale uitweidingen zie ik vandaag ook af!)<\/p>\n\n\n\n

De mens.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gezelle, met niet alleen een levensbeschouwing, maar evenzeer de behoefte om die naar buiten te laten blijken als een levenshouding, doorliep het proces van seminarist met z\u2019n confr\u00e8rie  \u201cvan ons\u201d tot volwassen katholiek vrijmetselaar. Anders dan de \u201cmeneer\u201d, die als huisvesting van de dichter, de pastoor, de flamingant, de politicus, de geleerde, de filosoof, was de \u201cmeneer\u201d de uiterlijke verschijning c.q. de onontkoombaar uit de organische samenhang van al die aspecten voortkomende levenshouding van de MENS Gezelle. Met gevoel voor symboliek, vrijheid, verdraagzaamheid, verantwoordelijkheid, zelfverwerkelijking en broederliefde, c.q. BROEDERSCHAP.<\/p>\n\n\n\n

Deze savante mens was voor mij een intrigerend model, van wie ik de hand greep tot voortgang in het eigen proces.<\/p>\n\n\n\n

Met de eigenschappen, die de vrijmetselaar poogt in de praktijk te benutten en handhaven was Gezelle een groter en schoner katholiek. Zoals Goethe daardoor een groter en schoner staatsman en Liszt een groter en schoner toonkunstenaar.<\/p>\n\n\n\n

De persoonlijke verantwoordelijkheid scherpt aan, wat de stiel ook is\u2026\u2026.<\/p>\n\n\n\n

Slotwoord.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Een componist en Gezelle. In mijn causerie had ik het over het essay van Rem Reniers. Ik wil besluiten met diens slotwoord van zijn essay, wat mij de voortzetting van de weg verlichtte:<\/p>\n\n\n\n

Guido Gezelle.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201cWat er verandert door dit boek? Feitelijk alles, en eigenlijk toch niets; want Gezelle als katholiek en als dichter blijven onaangeroerd. Alleen wou ik ze groter dan zij waren.<\/em><\/p>\n\n\n\n

En eigenlijk niets, maar feitelijk toch alles; omdat de gronden waarop dit oordeel berust, nu geheel gaan verschillen. Wij hebben Gezelle al te lang uitsluitend gezien tussen zijn blommekens en flieflodderkens; hij zou geen belangstelling gehad hebben voor publicatie van zijn gedichten omdat hij geen praktische zin had, zo iets als een kip die een ei legt en niet weet welke de prijs op de markt is;de nachtegale-schuifelare streek neer op een tak en zong, zo spontaal, zo na\u00efef, zijnen Schepper ter eere; hij was een onnozel genie of een geniale onnozelaar.  <\/em>
En wij hebben zijn mijmerende, monkelende kop met die enorme schedel op onze boekenkast gezet, en hebben ons ge\u00ebrgerd toen een sarcastisch aangelegde vriend \u2013 die al had opgemerkt dat er in al die gedichten toch niets anders stond dan dat de mens God moet loven in de natuur \u2013 ons wilde ontnuchteren door langs zijn neus weg te smalen dat het toch maar een waterkop was.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nu weten wij dat Gezelle geen onnozelaar en geen waterkop is geweest. Indien dit borstbeeld door deze studie moet verdwijnen, treur er niet te veel om : het was toch maar van pleister.<\/em><\/p>\n\n\n\n

En als U vraagt door welk \u201cbeeld\u201d wij het moeten vervangen, is mijn antwoord met goede referenties : Gij zult geen gesneden beelden maken.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Want Gezelle is alles tegelijk geweest, een taalvirtuoos, die in zijn probeersels duchtig naast de toetsen klopte; groot in zijn culturele verzuchtingen, en klein in zijn dorpspolitiek; eerlijk in zijn streven, en geslepen in zijn berekeningen; spiritualist met zijn hoofd in de wolken, en tevens als modderen man geplakt aan het leven, zoals wij allen, mensen, verscheurd in onze eigen contradicties.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Laat Guido Gezelle eindelijk een mens worden. Zo is hij ons dierbaar\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zang en piano:           Tien Gezelle-liederen             1939 \u2013 1944<\/p>\n\n\n\n

Jesu, wijs en wondermachtig
\u2019t Is stille
\u2019t Pardoent
Het strooien dak
Alles zweeg
Waar gaat gij
Zilverwitte abeelen
De snee lag op de daken
Reeds jaren<\/p>\n\n\n\n

Mannenkoor a capella: Zeven teksten van Guido Gezelle, getoonzet om door mannenkoor gezongen te worden. 1997<\/p>\n\n\n\n

Nieuwjaar
Hoe schoon de morgendauw
Den enen diamant
De mane
Weg, weg
Geen zwaarder kruise
Zingen<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jan van Dijk heeft zoals hij zelf zegt \u2018veel noten te danken aan, gewijd aan Guido Gezelle\u2019.. Deze \u2018causerie\u2019 door Jan zelf werpt o.a. een licht op hoe en wanneer Jan kennismaakte met Vlaamse literaire kringen, wat hem als hervormde Nederlander aantrok in de katholieke Vlaming Guido Gezelle, hoezeer het gedachtegoed van de Vrijmetselarij hierin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,41,45],"tags":[],"class_list":["post-715","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-achtergronden","category-composities","category-muziekgeschiedenis"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=715"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":721,"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions\/721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.janvandijk.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}